Yeni bir yavru eve geldiğinde en sık duyduğumuz soru bu: “Aşıları ne zaman yaptıralım?” Cevap tek bir tarihten ibaret değil — aşı, tek seferlik bir işlem değil bir seri.
Neden seri halinde yapılıyor
Yavrular anneden gelen bağışıklıkla doğuyor. Bu koruma zamanla azalıyor ama tam olarak ne zaman biteceği her yavruda farklı. Aynı zamanda bu anne bağışıklığı, aşının işe yaramasını da engelleyebiliyor.
Bu yüzden aşı, birkaç hafta arayla tekrarlanıyor: hangi tarihte anne bağışıklığı çekilirse, o dozdan itibaren aşı tutuyor. Seriyi yarıda kesmek, “aşılandı ama korunmuyor” durumuna yol açıyor.
Genel çerçeve
Aşağıdaki tablo genel bir çerçeve. Kesin takvim muayenede belirleniyor — yavrunun yaşı, genel durumu ve nereden geldiği tarihleri değiştirebiliyor.
| Dönem | Yapılanlar |
|---|---|
| 6-8. hafta | İç parazit tedavisi, ilk karma aşı |
| 9-11. hafta | Karma aşı tekrarı |
| 12-14. hafta | Karma aşı son doz, kuduz aşısı |
| 4-6. ay | Mikroçip ve kayıt, kısırlaştırma değerlendirmesi |
| Yıllık | Karma ve kuduz tekrar dozları |
İç ve dış parazit koruması bu takvimin paralelinde yürüyor. Parazit yükü olan bir yavruda aşının koruyuculuğu düşüyor, o yüzden sıralama önemli.
Aşı öncesi neye dikkat edilir
Aşı sağlıklı hayvana yapılır. Muayenede ateş, ishal, halsizlik veya başka bir sorun görürsek aşıyı erteliyoruz. Bu bir gecikme değil — hasta bir hayvana aşı yapmak hem işe yaramıyor hem de durumu ağırlaştırabiliyor.
Yeni sahiplenilen yavrularda ilk birkaç günü gözlemlemenizi öneriyoruz. Yer değişikliğinin stresi ile aşının aynı güne denk gelmemesi daha iyi.
Aşı sonrası normal olan ve olmayan
Normal: ilk gün hafif uyuşukluk, iştahta azalma, aşı yerinde küçük bir şişlik. Genellikle bir gün içinde geçiyor.
Normal değil, hemen arayın: yüzde şişme, kusma, kaşınma nöbeti, nefes almakta zorlanma. Bunlar nadir ama hızlı müdahale gerektiriyor.
Takvim kaçarsa
Kısa gecikmelerde kaldığınız yerden devam ediliyor. Uzun aralıklarda seri yenilenebiliyor. Ne kadar geciktiğine göre değişiyor, o yüzden karneyle gelin — birlikte bakalım, gerekmedikçe baştan başlatmıyoruz.
Serinin bitmesini beklerken
Seri tamamlanana kadar yavruyu:
- Parka ve sokak hayvanlarının bulunduğu alanlara çıkarmayın.
- Aşı durumunu bilmediğiniz hayvanlarla temas ettirmeyin.
- Eve gelen misafirlerden ayakkabılarını kapıda çıkarmalarını isteyin.
Sosyalleşme yavru dönemi için önemli, ama bunu güvenli ortamlarda — tanıdığınız, aşılı hayvanlarla — yapabilirsiniz.
Takviminizi birlikte çıkaralım; bir sonraki dozun zamanı geldiğinde size hatırlatıyoruz.